Ah, dear friend, how foolish: the soul stands far from faith.
They crowd the mosque doorway, yet cannot make it a mirror for the heart.
I saw the congregation gathered at the preacher's Friday door,
but I found no true spiritual journey there, no real Friday of the soul.
Explanation: The text appears to be in a regional dialect and is partly obscure; the rendering follows the summary's theme of hollow, surface-level religiosity. 'Friday' evokes the communal Friday prayer as a symbol of outward devotion.
Original
شماره ۱
ال یار عزیز ابله که: جان با دینه دور
مسجد دسار و باردم که بوکن آینه در
مسنددن جماعت سوردی که: شیخ آدینه در
دیدم نه سوره سیر که هیچ آدینه در
Come, cupbearer of souls, bring that wine into the garden.
My heart is at its happiest, for my love asks: who are you?
I told my beloved: my darling, I am utterly ruined by longing for you.
Yet I recite this by heart: are you not the one who set me ablaze?
What endless kindnesses my heart secretly receives:
you greeted me, handed me the cup, and knelt saying: you, drink.
My beloved asks me: why so bewildered and lost?
Stay serene, stay faithful, and if you love me, prove it.
In the garden of your beauty a thousand flowers have bloomed;
that garden will never fall to ruin if you are even one of its blossoms.
Come, light of my life, for you are both my soul and my beloved.
Your face is a garden, your words are bright, may your dawn shine, for you are the ruler.
From your grace, Qasem's heart is forever glad,
for this grace comes from you, whether nine or ninety.
Explanation: This is a macaronic poem mixing Persian and Turkish; the Turkish phrases (such as 'sen kim sen', 'sen ich sen') are woven in as the beloved's words. The final line's 'nine or ninety' evokes any number, meaning grace in all measures.
Original
شماره ۲: بیا، ای ساقی جان‌ها، بیار آن باده در گلشن
بیا، ای ساقی جان‌ها، بیار آن باده در گلشن
به غایت خوشدلم کان یار می‌پرسد که: سن کیم سن؟
به جانان گفتم: ای دلبر، خرابم از غمت یکسر
ولی می‌خوانم این از بر: بو سوز نی سین ایشماس سن
زهی الطاف بی‌پایان، که می‌یابد دلم پنهان
سلامم کرد و جامم داد و زانو زد که: سن ایچ سن
مرا می‌گوید آن جانان چه حیرانی و سرگردان؟
صفاقیل سن، وفا قیل سن، اگر سم عاشقی قیل سن
میان گلشن حسنت هزاران گل به بار آمد
ویران بولماس تور اول بستان اگر بیر چیچکی سون سن
بیا، ای روشنی جان، که هم جانی و هم جانان
بوزون گلشن سوزون روشن روش مولدی که سلطان سن
ز فیضت خاطر قاسم همیشه شاد می‌باشد
که این فیض از تو می‌یابد، اگر توقوز اگر توقسن
Good morning to you, my Chalabi, and blessings on your tongue.
Greet me, for you are my dear soul; Chalabi, don't forget me.
Chalabi, you are my king, my life, the one who steals my heart.
Chalabi, beloved of my soul, Chalabi, don't forget me.
Chalabi, you are my king and lord, Chalabi, you take my hand.
Chalabi, you delight my heart, Chalabi, don't forget me.
I love you, come and speak, Chalabi, you take my hand.
Ask after my wretched state, Chalabi, don't forget me.
Chalabi, king of the world, Chalabi, you are the soul of my soul.
Chalabi, you are neither this nor that; Chalabi, don't forget me.
My soul burns for you; to me, you are everything.
Chalabi, you are my heart and my life; Chalabi, don't forget me.
Qasem lays down his life for you, heart and soul offered to your path.
By God, by your moonlike face, Chalabi, don't forget me.
Explanation: The poem mixes Persian and Turkish phrases; 'Chalabi' is a term of respect and endearment, and 'Qasem' is the poet's own name signed into the final couplet.
Original
شماره ۳: صباحین مبارک السن، چلبی قلاک السن
صباحین مبارک السن، چلبی قلاک السن
سلام ایله جان یردک، چلبی بزی انطمه
چلبی تو شاه، جانی، تو دلستانی
چلبی، حبیب جانی، چلبی بزی انطمه
چلبی، تو شاه و میری، چلبی، تو دستگیری
چلبی، تو دلپذیری، چلبی بزی انطمه
عاشق الرم بیورسن، چلبی، تو دستگیری
حال زاره سورسن، چلبی بزی انطمه
چلبی، شه جهانی، چلبی تو جان جانی
چلبی، نه این، نه آنی، چلبی بزی انطمه
از ده یاقس جانم، بره تو کس قاسم سن
چلبی، دلم جانم سن، چلبی بزی انطمه
سر قاسمی فدایت، دل و جان طفیل رایت
به خدا، به روی ماهت، چلبی بزی انطمه
I came to a garden, my heart said: pick an apple.
The garden's keeper said: hey, don't touch it, don't pick from here.
A small dark-eyed shepherd came along,
he brought a plate, drew his dagger, and said: don't take the apple.
Explanation: This appears to be a Turkic (Azerbaijani) folk verse rather than Persian, so the reading is tentative. The apple and garden carry the familiar imagery of forbidden desire.
Original
شماره ۴
بیر باغچه یتم برردی اقول المه
باغچه ابسی ایتی که هی بوالمدن المه
بیر کوچک اکید اقلبی بردی قره گوزلو
بیر تبشی گتردی قمه ایتی مه المه